Meer macht aan de burgers…!

Eerlijk gezegd schrok ik een beetje van de nogal Leninistische kop in de PZC… ‘Meer macht aan de burgers in eigen dorp of wijk!’ Het verhaal bleek te gaan over een paar revolutionairen uit Bruinisse die willen dat burgers meer verantwoordelijkheden krijgen over hun eigen woon- en leefomgeving. En de overheid doet dan een stapje terug. Twee Bruse dames en één heer maken zich daar druk over, hebben daarover een Manifest opgesteld en gaan ervoor…

Zelf kwam ik in de eerste plaats tot de conclusie dat verantwoordelijkheid niet hetzelfde is als macht, absoluut niet zelfs. Dus de PZC had redactioneel de plank weer eens misgeslagen. Macht uitoefenen en verantwoordelijkheid dragen zijn twee totaal onver-gelijkbare grootheden. Zelf probeer ik al een heel leven lang mijn verantwoordelijk-heden te nemen/dragen en het uitoefenen van macht zoveel mogelijk te vermijden. Powerplay heb ik altijd een bijzonder goor spelletje gevonden.                                          De overheid die stapjes terug doet, is bepaald ook geen sensationeel nieuws. Dat doet de overheid namelijk al voortdurend, de laatste decennia. Het zijn zelfs rasse schreden waarmee de overheid terugtreedt. De belastingdruk blijft onverminderd hoog, maar het pakket dat de burger ervoor terugkrijgt, wordt steeds minder en schraler. Burgerparti-cipatie van belastingbetalende onderdanen wordt zelfs van harte gepredikt door een zekere meneer uit Wassenaar die zelf geen ene stuiver bijdraagt aan de schatkist…! De steeds verder terugtredende overheid wordt ons voorgespiegeld alsof het een genadige geste is. In werkelijkheid is het een perpetuum mobile van een onverbiddelijke salami-tactiek voor steeds verder voortschrijdende bezuinigingen.

Hoe kansrijk is het Manifest van Bruinisse om de burgers meer verantwoordelijkheid te geven over hun eigen directe habitat? Laten die twee dames en die ene heer zich nog niet te snel rijk rekenen. De Godfather van de machtsfilosofie, Niccolo Machiavelli, was er pessimistisch over… ‘De mensen doen alleen maar het goede als het absoluut nood-zakelijk is’.                                                                                                                           Kruse Veer, hier in Kruiningen, is typisch een wijk waar veel mensen identieke belan-gen zouden moeten hebben. Waardoor men zou denken dat hier de neuzen wel onge-veer allemaal dezelfde kant opstaan. Een in 2011 boordevol idealisme opgezette wijk-raad is intussen al een zachte dood gestorven. Ik hoor er in elk geval niets meer van. Wel dat er mensen uitgestapt zijn die genoeg hadden van de toenemende desinteresse en de politieke spelletjes. Het objectief was helder, alleen werd de weg er naar toe steeds troebeler.                                                                                                           Een Vereniging van Eigenaars is ook een schoolvoorbeeld van regelen van de eigen woonomgeving, zelfs nog met een wettelijk kader. In een appartementencomplex koopt men geen grond, stenen, dakpannen of glas. Maar uitsluitend het recht er te kunnen wonen. Het gebouw zelf is eigendom van de Vereniging van Eigenaars. Inmiddels ben ik bijna dertig jaar lid geweest van een aantal verschillende Verenigingen van Eige-naars en ik zou er een boek over kunnen schrijven, met een hoog soapgehalte! Vrijwel alle belangen lopen parallel. Of dat nu het woongenot, de financiën of het onderhoud van het gebouw betreft. Soms wordt er voorbeeldig gehandeld door capabele bestuur-ders die veel energie en vrije tijd beschikbaar stellen. Te vaak divergeren echter de meningen, de voorkeuren en met name de ego’s zodat de kantonrechter er geregeld aan te pas moet komen om de strijdende partijen uit elkaar te houden.

Ik ben dus nog niet zo optimistisch over die saamhorige samenleving die de dagelijkse sores van een wijk of een specifieke woonomgeving gestructureerd naar zich toe wilt halen en dit óók zal continueren. Saamhorigheid is een nogal schaars goed in tijden dat het ons voor de wind gaat. Pas met tegenwind of rampspoed klitten we ineens aan elkaar.                                                                                                                            Het Bruse initiatief kan ook zijn ontstaan uit frustratie over het bestuurlijke onvermogen om een goed harmoniemodel voor de diverse woonomgevingen te ontwikkelen en te onderhouden. Zowel op regionaal als op landelijk niveau staat de overheid te vaak en teveel met de rug naar de samenleving. Dan wordt het terugtreden van een overheid een eufemisme voor… ‘Jullie mogen het nou gewoon eens lekker zelf bekijken, doei!’ Overheden kunnen echter niet zo vrijblijvend weglopen van hun rol van door de sa-menleving betaalde professionals om die samenleving met bestuurlijke impulsen voor zowel de meerderheid als voor de minderheid optimaal betrokken, aantrekkelijk als leef-baar te houden. Het terugtreden van een overheid is verkapte vaandelvlucht.