Wispelturige fenomenen

Als ik nu op een schip ergens op de Noord-Atlantic onderweg naar de Caribbean zou zitten, zou ik me toch wel argwanend afvragen waar al die orkanen nu eigenlijk blijven. Tweede helft augustus en op de hele Atlantic niks te bekennen… ráár! Maar één onbe-duidend storinkje in de buurt van Bermuda, met tien procent kans tot een tropische storm uit te groeien.
Het Atlantische orkaanseizoen loopt van juni tot en met november met als zwaarte-punten augustus en september. Dit jaar arriveerde al op 20 mei de tropische storm ‘Andrea’ voor de Amerikaanse oostkust en maakte op 11 juli de orkaan ‘Barry’ er in de Golf van Mexico een rommeltje van. Daarna werd het stil. Helemaal niet zo ongewoon dat er tegelijkertijd een aantal orkanen en tropische stormen actief zijn op de Atlantic. Wel merkwaardig dat er midden in het orkaanseizoen al ruim een maand een stilte voor de storm is. Daar wordt menig zeeman nogal achterdochtig van.                                 Zelf heb ik een aantal jaren door het orkaanseizoen gevaren en werden hele dagen nauwkeurig allerlei weerberichten uitgeluisterd en barometerstanden bestudeerd. De barometerstand in de subtropen vertoont elke dag een hele specifieke dagelijkse gang en zodra die wat wordt verstoord, gaan alle haren van een navigator overeind staan. Dan zit er ergens narigheid in de buurt. Overigens ontstaan orkanen op zee nooit zo plotseling als bijvoorbeeld de tornado’s op het land. Een orkaan begint als een storing, wordt daarna tropische depressie, vervolgens tropische storm en als ’t echt fout gaat na ongeveer een weekje een orkaan. Orkanen zijn verwoestende stormen, waar je als zeeman kost wat het kost vandaan moet blijven. In omvang weliswaar veel compacter dan de noordelijke stormvelden maar in kracht vele malen heviger. Volgens de ‘normale’ orkaantrack steekt een uitdiepende storing vanaf de Kaap Verdische eilanden de Atlantic over en ontwikkelt zich nabij of boven de Caribbean tot orkaan. Gaat ergens aan land of ketst af tegen de Golfstroom en steekt daarmee de Atlantic weer over in oostelijke richting.

Gelukkig bestaat er orkaannavigatie, een nautische wetenschap om zo slim mogelijk op volle zee een orkaan te ontwijken. In mijn eigen meteologboek had ik hiervan een uitge-breid uittreksel gemaakt om tijdens de reis ook de stuurlieden bij de les te houden. Eerste vereiste… elke twee uur de barometerstand in grafiek zetten en om de vier uur uitluisteren naar de ‘hurricanewarnings’ van het Amerikaanse militaire radiostation Fort Collins Colorado WWV. Tegenwoordig wordt je doodgegooid met weerkaarten en haar-scherpe satellietfoto’s. Maar veertig jaar geleden waren we nog niet zover.                      Opvallende uit de toon vallende verschijnselen waren de laatste jaren de orkaan ‘Alex’ die nota bene in januari 2016 de Azoren naderde. Evenals ‘Leslie’, de zesde orkaan van het orkaanseizoen 2018 die ook de weg kwijt raakte boven de Azoren en uiteinde-lijk op de Portugese kust aan land kwam. Het heeft dus weinig geholpen om die orkanen ook mannennamen te geven, het zijn en blijven hoogst wispelturige fenome-nen. Daarom houd ik uit macht der gewoonte nu nog steeds de orkaanwaarschuw-ingen in de gaten. Tegenwoordig alleen wel via https://www.nhc.noaa.gov/

   Send article as PDF