Privacy… ammehoela!

Vroeger toen de wat op leeftijd zijnde medemens inderdaad nog achter de geraniums zat, was dat heus niet uit verveling. Ondanks dat iedereen dat nu nog steeds denkt. De geraniums stonden in de vensterbank en vanachter deze perfecte camouflage zaten de ouwe snoepers via een strategisch opgehangen spiegeltje,“het spionnetje”, de jonge buurvrouwen te begluren. Ook voor de iets anders georiënteerde nieuwsgierigheden boden de “spionnetjes” tal van mogelijkheden. Je kon iedereen door de straat zien lopen en in de gaten houden of de melkboer er al aan kwam.

Je omgeving in de smiezen houden, is geen nieuw verschijnsel. Het is zelfs genetisch aangeboren vanuit de tijd dat we nog over de hete savannen van Afrika scharrelden. Trouwens dat rechtop lopen van de toenmalige “homo erectus” ontstond ook dood-gewoon uit nieuwsgierigheid. Een mens is nu eenmaal door de Darwiniaanse selectie met een armzalige verzameling zintuigen gezegend. Ruiken stelt niets voor, kijken evenmin en voor we wat horen, is het meestal al te laat. Vandaar dat de toenmalige nieuwsgierige “homo” altijd maar even rechtop ging staan om te kijken wat er al alle-maal gebeurde. Sindsdien weten we ook hoeveel risico’s eraan verbonden zijn om je kop boven het maaiveld uit te steken.

Die nieuwsgierigheid is er nog steeds, alleen met rechtop lopen of een spiegeltje wordt die niet meer bevredigd. Daar is intussen het nodige voor in de plaats gekomen. Je moet het tegenwoordig al bijzonder gek maken, wil je in onze samenleving onzichtbaar en onbemerkbaar zijn. Het spoor dat wij om ons heen sproeien, is indrukwekkend. We hebben paspoorten, BSN nummers, kentekenplaten op de auto, motor of caravan. Door alle controles van de wegenbelasting, de flitspalen en de trajectcontroles zijn onze routes tot op de meter te volgen. Tenzij dat je gaat lopen. Maar dan moet je wel je mobieltje uitzetten om niet realtime traceerbaar te zijn en een motorhelm opzetten om onherkenbaar aan de duizenden webcams te ontsnappen. De bank weet beter dan je vrouw waar je uithangt en hoe je met geld smijt. Deze betaalgegevens worden, als je even niet oplet, weer door de bank aan de hoogste biedende verkocht om jou onop-houdelijk te kunnen bestoken met de meest verleidelijke aanbiedingen. Thuis zitten helpt ook niet, integendeel zelfs. De telefoon registreert feilloos met wie je gebeld hebt en hoelang. De volgende dag kan je in de krant lezen naar welke televisie-programma’s je de vorige avond hebt gekeken.

Maar zodra we laptop aanzetten, is het hek echt van de dam! Dan laat je jezelf open en bloot aan de hele wereld zien. Type nu maar één keer het woord “Ibiza” in en je wordt maandenlang bestookt met goedkope vluchten, hotels en autoverhuurtarieven voor die Spaanse rotsblok. Je verzuipt in de spam, via Skype krijg je contactverzoeken van de raarste dames en Google weet meer van je dan wie dan ook. Zelfs veel meer dan jijzelf. Allerlei ongure Oost-Europese types zitten in je internetbankrekening te rommelen en door de “social media” leg je je hele ziel en zaligheid bloot voor de rest van de digitale mensheid.

Voor vrijwel al die zaken hebben wij ons geheel vrijwillig aangemeld. Het was hartstikke gemakkelijk, handig, uitdagend en we wilden meetellen in de vaart der volkeren. Dat klopt ook; er zitten zo ontzettend veel voordelen aan dat we ons over dat schijnbare verlies van wat privacy maar niet zo druk maken. Althans zolang we er niet direct mee geconfronteerd worden of het op een andere manier horen. We hebben onze privacy dus niet verloren, maar wel heel bewust prijsgegeven.

Vandaar dat ik de hijgerige reacties op het nieuws van de afluisterpraktijken van de Amerikaanse NSA wel wat aan de hypocriete kant vindt. We weten al jaren dat we door Amerikaanse, Russische en Chinese satellieten onophoudelijk worden begluurd. Die zijn samen met je kapper ongeveer de enigen die weten hoe dun het haar op je kruin al is. Iedereen haalde er zijn schouders voor op. Maar onze verontwaardigde reacties over het verzamelen van telefoongegevens door die Yanks zijn minstens zo misplaatst als de Amerikaanse lulsmoesjes dat het allemaal nodig zou zijn om het wereldwijde terro-risme te bestrijden. Het gehakkel van mister Obama spreekt boekdelen.

Wat de echte achterliggende redenen zijn om al die voor 99,99% ogenschijnlijk zinloze PRISM gegevens zo nauwgezet te verzamelen, zal ons binnenkort wel een keer ge-openbaard worden. Maar niet door Keith Alexander, de directeur van de NSA. Nogal paradoxaal maakt die knakker zich nu ontzettend kwaad dat hun Operatie Stiekem zo onthullend in de felle spotlight is gekomen door die vermaledijde klokkenluider Edward Snowden… Big Brother is watching us, but we are watching Big Brother!  Zolang we dat nu allemaal maar een beetje in balans kunnen houden, is er wat mij betreft nog niet zoveel aan de hand.

   Send article as PDF