Keeping the family together…

Zonder pardon blijven wij de KLM onze nationale trots noemen. Soit, de club werd al in 2003 overgenomen door de Fransen maar dat kan het Nederlandse chauvinisme verder niet deren. Bij het zien van het KLM-blauw gaan al onze patriottische hormonen com-pleet met ons aan de haal. Dat was altijd al een beetje raar en dat is alleen nog maar raarder geworden. Persoonlijk heb ik maling aan de kleur van een vliegtuig. Ik ben eigenlijk veel meer geïnteresseerd in de ranking van de veiligheidsclassificatie.

In 2013 stond de KLM wereldwijd op de 17e plek en dat is nu ook niet weer meteen aanleiding tot veel borstklopperij. De KLM heeft daarbij nog wel steeds een huivering-wekkend record vast in handen… de veroorzaker van de grootste vliegramp die ooit op de wereld heeft plaatsgevonden!

Op 27 maart 1977 klapten in de dikke mist op het vliegveld Los Rodeos van het eiland Tenerife twee Boeings 747 vol op elkaar. Het opstijgende KLM toestel boorde zich in de nog taxiënde Amerikaanse PanAm Boeing. Er vielen 583 doden. Slechts 61 inzittenden, allemaal aan boord van het PanAm toestel, overleefden de ramp.                                   De ramp werd veroorzaakt door een aantoonbare blunder van de KLM captain Jaap Veldhuyzen van Zanten. De KLM gezagvoerder steeg namelijk op zonder een clearing. Captain Veldhuyzen van Zanten was destijds de onbetwiste primus inter pares onder de KLM-piloten. Hij was ook de chef-instructeur van de KLM.

Het danig besmeurde blauwe blazoen van de KLM werd in opvallend korte tijd in een gelikte mediacampagne weer opgepoetst door het introduceren van een witte zwaan. Die zwaan werd vanaf de jaren tachtig lang het boegbeeld van de KLM.                        Het dier werd, zo is uit consumentenonderzoek gebleken, geassocieerd met positieve kwaliteiten zoals betrouwbaarheid, zorgzaamheid, kracht, stijl, nationale trots. En al die kwaliteiten pasten goed bij het imago dat de luchtvaartmaatschappij toch weer wilde uitstralen. De duizenden familieleden van de slachtoffers van de Tenerife-ramp zullen het Sterspotje van de met piepende remmen op het water landende KLM-zwaan onge-twijfeld steeds met gemengde gevoelens hebben bekeken. Maar voor hen was die zwaan ook niet meteen bedoeld.

De meeste Nederlanders die vorig jaar op 17 juli voor de vlucht MH17 boekten, deden dat via de KLM en ontvingen dan ook gewoon een KLM ticket voor vlucht KL4103. Vlucht MH17 was namelijk een codeshare flight van de KLM en van Malaysia Airlines. Toch altijd wel een vertrouwd gevoel voor vele Nederlanders om met onze nationale trots op reis of op vakantie te gaan… Veel latere slachtoffers kwamen pas op Schiphol tot de ontdekking niet eens met een KLM-kist te vliegen. Nadat in de avond van 17 juli 2014 de talloze gealarmeerde familieleden van de passagiers van wat toen al bleek een fatale vlucht te zijn geworden, wanhopig om informatie vroegen, werden zij echter door de KLM kil doorverwezen naar een ellenlang telefoonnummer in Kuala Lumpur. Dit tot verbijstering van talloze Nederlandse nabestaanden die ook allemaal niet beter wisten dan dat het toch een KLM-vlucht was geweest.

Vanaf het moment dat bekend werd welke verschrikkelijke omvang de vliegramp had, verdween de KLM razendsnel onder de radarhorizon. Zelfs voor de familieleden van de slachtoffers. In de maanden na de ramp behield de KLM bewust een krampachtig low profile. Op geen enkele manier wilde de KLM verder nog geassocieerd worden met deze ramp. Evenmin wilde de KLM een duidelijk antwoord geven waarom vlucht MH17 met een goedgekeurd vliegplan over het oorlogvoerende oostelijk deel van Oekraïne was gecleared. Terwijl daar kort daarvoor toch al allerlei vliegtuigen uit de lucht waren geschoten en een aantal andere airlines er al wekenlang met een grote boog omheen vlogen. De operationele afdelingen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de Nederlandse veiligheidsdiensten, de luchtverkeersleiding, Eurocontrol, Malaysia Airlines maar zeker ook de KLM hebben op 17 juli 2014 schrijnend collectief gefaald.                  Het voordeel van collectief falen is echter wel dat men altijd elkaar de schuld kan geven of onwetendheid kan veinzen. En dat gebeurde dus ook direct. Dit gaat door tot op de dag van vandaag.

De beurskeurs van Air France/KLM die overigens al vanaf juni 2014 aan het dalen was, bereikte in oktober 2014 een dieptepunt, maar krabbelde daarna weer op. De koersen van het aandeel Malaysia Airlines zijn in een onstuitbare vrije val terecht gekomen en het aandeel werd van de beurs gehaald. Het consequent wegkijken van de KLM was dus ook beurstechnisch een succesvolle strategie…                                                         Er zal weer wel een zwerm zwanen worden ingehuurd om het vertrouwen van de con-sument in de KLM weer op het oude peil te krijgen. Dat zal ook vast weer wel lukken. Alleen de familieleden van de slachtoffers van vlucht MH17 krijgen ongetwijfeld steeds een wrang gevoel bij het voortdurend moeten lezen van de welbekende KLM mantra… ‘Keeping the family together’.

   Send article as PDF