Zeeuwse kroonjuwelen naar de lommerd

Twee iconische kroonjuwelen van Zeeland, het energiebedrijf Delta en de krant PZC zijn op sterven na dood en dat is jammer. Er deden zich de laatste jaren al allerlei levensbedreigende complicaties voor. Maar de ernstigste kwaal waar beiden aan lijken te lijden, wordt ook wel ‘kritische massa’ genoemd. Zeeland is eigenlijk gewoon te klein geworden voor een eigen energieleverancier en een lokale krant.                                     Door allerlei buitenissige overlevingstactieken zijn beide bedrijven ook steeds verder van de gewone Zeeuw af komen te staan. Vroeger kon het zo zijn dat je buurman elke dag de ketel op stond te stoken van de PZEM-centrale en je neefje een centje bijver-diende met ’s morgens de krant te bezorgen. Dat gaf een band en je piekerde er geen moment over om je op iets anders te richten.

Delta was ooit een welvarend bedrijf en had een haast onaantastbare status als een genereuze cashgenerator voor haar Zeeuwse aandeelhouders, de provincie en de ge-meenten. Die aandeelhouders reageerden dan ook met Zeeuwse ‘zuunigheid’ toen rond 2000 diverse energiebedrijven aan buitenlandse clubs werden verkocht. ‘Zuunig’ betekent in mijn eigen Zeeuwse perceptie in feite ‘voorzichtig’ en daar hebben de Zeeuwse provincialen nu toch wel spijt van. De huidige liquiditeitspositie van Delta is deplorabel o.a. ten gevolge van een aantal financiële zeperds met een fabriek van zonnepanelen, een biomassacentrale en een desastreuze splitsingswet. Daarom zit niemand nu nog te wachten op een energiebedrijfje met een ouwe aftandse kerncentrale, het stoffelijk overschot van een kolencentrale en veel te weinig klanten.

Aan de verkoop van Nuon aan het Zweedse Vattenfall verdiende bijvoorbeeld destijds de provincie Gelderland 6,2 miljard, Noord-Brabant 4,9 miljard, Overijssel 3,0 miljard en de stad Amsterdam 400 miljoen euro. Ook de verkoop van Essent aan het Duitse RWE leverde een aardige grijpstuiver op. Voor Noord-Brabant 2,9 miljard, Overijssel 1,75 miljard en Limburg 1,5 miljard euro. Zeeuwse bestuurlijke aandeelhouders van Delta beginnen nog spontaan te hyperventileren  als ze aan al die gemiste miljarden denken.  De ooit zo sentimentele relatie van de Zeeuwse consument met de PZEM is door Delta bureaucratisch om zeep geholpen. Steeds meer Zeeuwen kopen hun energie buiten de provincie. Want de klant zoekt altijd zijn voordeel en liefst ook nog enige klantvrien-delijkheid. Mijn ervaringen met Delta waren ook zodanig miezerig dat ik nu al een tijdje probleemloos en stukken voordeliger de energie inkoop bij een bedrijfje uit Amsterdam. Die geven keurige overzichten, kan ik gewoon bellen en krijg ook nog normaal iemand aan de lijn.

Veertig jaar lang plofte elke morgen de PZC in mijn brievenbus. Dat werd wel de laatste jaren wat minder vanzelfsprekend, want de bezorgdienst kon het maar moeilijk bijbenen als wij weer eens een paar maanden naar Spanje waren vertrokken. De administratie van de PZC kon evenmin het opschorten van ons abonnement goed verteren en stuur-de rare spookfacturen. De enige oplossing was opzeggen van het abonnement.              Dat viel toevalligerwijs ongeveer samen met de schaamteloze melding van provinciaal gedeputeerde Carla Schönknecht dat de provincie Zeeland vooraf 12.000 euro aan de PZC had betaald voor de publicatie van een artikel dat in de krant verscheen alsof het pure vrije nieuwsgaring was. Carla was tijdens een vergadering van Provinciale Staten, waarbij ik als enige op de publieke tribune zat, pislink op de PZC omdat die het artikel vooraf niet duidelijk ter inzage had gegeven. Lees blog 15 maart 2014 ‘Ach… een Plasterkje!’  De PZC bleek dus gewoon haar Zeeuwse lezers te verneuken met artikelen waarvoor zij zich vooraf met gemeenschapsgeld grof liet betalen. Ik, op mijn beurt vond toen ineens die 350 euro jaarlijkse abonnementskosten zonde van de centen.

De PZC en Delta waren vroeger stevige pilaren van het Zeeuwse onsgevoel’. Door een krant en een eigen nutsbedrijf konden wij ons onafhankelijk wanen van de rest van de wereld. In onze eigen krantje konden we lezen wat voor rotzooi het elders was, terwijl het licht brandde en we ons behaaglijk konden voelen met een temperatuur die door Zeeuwse energie werd opgewekt.                                                                                      Maar de invloed van het internet, de globalisering en de rigide Europese regelgeving maken korte metten met onze kneuterigheid. De PZC glijdt als kloon van het AD af naar de gapende afgrond van de opdrogende advertentiestromen en Delta moet het tafel-zilver verkopen om aan een surseance van betaling te ontkomen. De necrologieën zijn al geschreven, alleen de datum ontbreekt nog.

   Send article as PDF