De ene troost is de andere niet..

Op vrijdag 31 oktober 1997 kwamen bij een vliegtuigongeluk boven Middelburg met de ultralight Cherry BX2 met registratie PH-LVK twee vliegvrienden om het leven. Een enorme impact voor de families. Maar ook binnen onze vliegclub Aeroclub Zeeland was grote verslagenheid. Zij waren niet de eerste clubleden waarvan wij afscheid hadden moeten nemen, maar deze dubbele tragedie kwam weer keihard bij ons binnen.            Zij waren natuurlijk allereerst diep betreurde echtgenoten, vaders en naasten voor de families. Voor ons waren het goede vrienden, waarmee wij samen mooie vliegtrips en fijne uren hadden doorgebracht. En ook wij waren hen kwijt.

Op een nog zonnige morgen werd Leo begraven, in Kloetinge. Met een flinke delegatie van de vliegclub waren wij op de kleine begraafplaats bij de molen aanwezig. Ik zou namens de vliegclub afscheid van Leo nemen. De niet-religieuze bijeenkomst was erg stijlvol. Het leven van Leo werd op een hele positieve mooie manier gevierd door zijn familie en vele vrienden. Met prachtige melancholieke Zuid-Amerikaanse muziek, met warme woorden en grappige anekdotes. Er werd gelachen en ook tranen gelaten. Gezien de familiaire intimiteit van de dienst leek het me goed om het kort te houden. Er waren al zoveel persoonlijke gloedvolle en vooral troostvolle woorden gezegd.                Ik memoreerde Leo als een fijn en bevlogen clublid èn als een vriend. Namens ons allen wenste ik hem een goede eeuwige vlucht.                                                              Direct daarna moesten wij naar Bruinisse. Om aanwezig te zijn bij de begrafenis van Stoffel. Een van onze meest flamboyante clubleden. Ook dooplid van de destijds toch nogal strenge Hervormde Kerk. De rouwdienst werd gehouden in het Verenigings-gebouw en dat zat helemaal stampvol. Aan de begrafenisondernemer gevraagd of er namens de vliegclub mocht worden gesproken. Die kon daar niet over beslissen, dat maakte alleen de dominee uit. De dominee voelde er eerst weinig voor, keek mij argwanend aan maar stond schoorvoetend toe om dat dan maar kort voorafgaand aan de dienst te doen. Alles kwam nogal stroef over.                                                              Van de gelegenheid dan maar gebruikmakend, heb ik Stoffel heel uitvoerig beschreven zoals wij hem kenden op de vliegclub. Hoe hij kon vliegen met alles wat vleugels had en heel West-Europa overvloog met zijn drie woorden steenkolen-Engels en voor de rest in plat ‘Bruu’s’. Noemde ook zijn favoriete toestel, de robuuste Cessna 195 PH-NEN, een oldtimer uit 1950. Een beest van een kist, maar Stoffel vloog ‘m feilloos. De enige Nederlandse vlieger die altijd op kousenvoeten in de cockpit zat en na afloop van de vlucht steeds zijn klompen kwijt was. Het was goed om een glimlach op de gezichten van zijn vrouw en kinderen te zien. Namens alle vliegvrienden heb ik hem tenslotte bedankt voor de vele fijne uren en voor zijn kameraadschap…’Fly forever, buddy, under the wings of the Gods!’                                                                                                      In de lange daaropvolgende dienst werd de naam van Stoffel slechts genoemd in de eerste zin van de preek. Daarna ging het over een heleboel andere zaken, de glorie van God etc, en dat de familie toch vooral dankbaar moest zijn dat de overledene weer was teruggekeerd naar het Huis van de Heer. Twijfelachtig of zij dat ook waren…dankbaar. Want Stoffel was maar negenenveertig geworden…                                                        Het was inmiddels ook gaan regenen en dat maakte de lange tocht achter de kist door het dorp naar de begraafplaats er niet gemakkelijker op. Dat ene zonnestraaltje dat er nog net doorheen piepte op het moment dat de kist in het graf zakte, heb ik altijd als een signaaltje van hogerhand beschouwd. Teruggekomen in het Verenigingsgebouw condoleerden wij de familie. De vrouw van Stoffel nam mij nog even apart en bedankte voor de volgens haar enige warme woorden van de hele afscheidsdienst… Dàt vond ik heel tragisch.                                                                                                                      Daar moest ik weer aan denken toen ik recent meeluisterde met de afscheidsdienst van een ver familielid. Daarin kwam ook van alles voorbij…behalve een terugblik op het leven van de overledene en echte warme woorden van troost voor de familie. Misschien heb ik die woorden dan wel niet begrepen en uiteindelijk kiest de familie zelf voor deze manier van afscheid nemen. Zal ik ook altijd respecteren, maar het begrijpen gaat mij niet lukken.                                                                                                                          Met bewondering heb ik laatst op YouTube nog eens bekeken op welke magistrale, humoristische, barmhartige en troostvolle wijze de Amerikaanse oud-president Barrack Obama sprak bij het afscheid van zijn overleden Republikeinse opponent John McCain. Diepe persoonlijke gedachten afgewisseld met lachsalvo’s. De familie McCain werd daar ongetwijfeld warm van. De ene troost is namelijk de andere niet.

   Send article as PDF