’n Portie Zeeland…sambal bij?

De fundamenten voor de historische  Zeeuwse welvaart zijn gelegd in de tijden van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en de West-Indische Compagnie. Slavenhandel en kaapvaart waren grote bronnen van inkomsten. Zeeland was een van de machtige Zeven Provinciën die van NL een grote mondiale koloniale macht maakten. De baas over New York, Suriname, eigenaar van een handvol Caraïbische eilanden, filialen in Dakar in Senegal, Kaapstad in Zuid Afrika, Colombo in Ceylon, heerser over de hele Oost-Indische Archipel en jarenlang de enige westerse zakenpartner voor heel Japan met een vestiging in Dejima.                                                                                        Lenzenslijper Hans Lipperhey uit Middelburg was uitvinder van de telescoop waarmee hij Galileo Galilei in staat stelde te ontdekken dat de wereld rond de zon draaide en echt niet andersom. Ontdekkingsreiziger Jacob Roggeveen, ook al afkomstig uit Middelburg, werd wereldberoemd toen hij op Paaszondag 6 april 1772 ergens in de Stille Oceaan het mystieke Paaseiland ontdekte. ‘Zeeland rules the waves!’

De golfrichting van Zeeland heeft zich intussen drastisch aangepast. Zeg maar gerust zo’n zestien kompasstreken gedraaid. Waren wij in die tijden nog een trots onderdeel van een wereldwijd koloniaal overheersingssysteem, anno nu zijn wij verworden tot een wingewest. Een wingewest waar buitenlandse grootmachten confisqueren wat van hun gading is. Dramatisch…? Ligt er maar aan hoe je het bekijkt.                                          De Zeeuwse optimist anno 2021 verheugt zich daar zelfs op. Die is er trots op het feit dat allerlei buitenlandse investeerders zoveel belangstelling voor onze Zeeuwse kroonjuwelen hebben. Toch opmerkelijk, want stel je voor dat juwelier Fabery de Jonge uit de Lange Kerkstraat in Goes trots op z’n borst zou lopen kloppen als hij weer eens het slachtoffer van een ramkraak is geworden! Omdat ie zulke mooie spullen in de etalage had liggen…                                                                                                          De Zeeuwse etalage lijkt zo’n beetje te worden leeggeplunderd. Er is maar weinig meer te vinden waar nog een Zeeuws keurmerk op kan worden geplakt. Behalve de bolus en het logo van Leuntje & Merien. De rest is allemaal in buitenlandse handen gevallen, gekoloniseerd.                                                                                                                  De Amerikanen zijn het meest imperialistisch tekeer gegaan. Uncle Sam is de baas over Dow Chemical in Terneuzen, Eastman Chemical in Middelburg, Lamb-Weston in Kruunehe, Roompot in Goes en recent werd zelfs ook het bedrijf Kloosterboer/Jaczon in Vlissingen ingelijfd. Zeeland Refinery in Nieuwdorp is in Frans/Russische handen en Yara in Sluiskil krijgt de opdrachten vanuit Noorwegen. Hèt kroonjuweel van Zeeland, althans dat had het moeten zijn, Delta Energie, wordt door Zweedse lieden bepoteld. Het oer-sociale zaadbedrijf Van der Have uit Kapelle werd door Fransen overgenomen.  Ook aan de waterkant is maar weinig Zeeuws goed meer te bekennen. Verbrugge Terminals heeft zich grotendeels door Engelse investeerders laten inpalmen. Vroon Shipping week uit naar Breda, is zwaar verliesgevend en wordt alleen nog door vijftien buitenlandse banken in de lucht gehouden. De havens van Vlissingen, Terneuzen en de Kanaalzone zijn op een achterbakse manier door Belgen uit Gent onder hun invloeds-sfeer gebracht. Zelfs de windmolens voor de Zeeuwse kust zijn allemaal Deens eigendom. Die Deense molenaars willen ook Zeeland, maar vooral zichzelf, verrijken met de grootste waterstoffabriek ter wereld.                                                                  Diezelfde trotse Zeeuwse optimist die elke buitenlandse investeerder adoreert, keek toch maar even besmuikt de andere kant op toen Thermphos de Zeeuwse belasting-betaler honderdvijfendertig miljoen euro liet opspugen omdat Thermphos ons na hun faillissement met de sanering van een megavuilnisbelt opzadelde. Gaat straks heus nog wel een paar keer gebeuren! Even zeker als een volgende pandemie. ‘Read my lips!’      Behalve dat de in Zeeland verdiende centen allemaal naar het buitenland verdwijnen, worden ook alle beslissingen in het buitenland genomen. Zeeland heeft weinig of geen grip meer op de eigen economie en de Zeeuwse werkgelegenheid. Dat wordt allemaal elders geregeld. Hoeft helemaal niet meteen zo ontzettend desastreus te zijn, maar het voelt niet goed. Het is ook niet goed.                                                                                Of het zorgelijk is, is een zaak van inzicht, van perspectief of gewoon een opinie. Wat natuurlijk wèl ontzettend zorgelijk is, is dat er verder geen toonaangevende Chinese investeringen zijn. Behalve die gigantische Chinese vreetschuur Nian Hao op de Goese Poort bij de Tiendenplein-rotonde. Zou er voor die Chinezen dan niks bijzonders meer overschieten?                                                                                                                Tenslotte investeert China overal en heeft bijvoorbeeld alle containeroverslagbedrijven van de Rotterdamse haven al ingepikt. Je kan het tegenwoordig zo gek niet verzinnen of de Chinezen hebben er wel iets mee te maken. Daarover kunnen ze op het Abdijplein de laatste tijd nog weleens wakker liggen. Dat die Chinezen ons gewoon links laten liggen, of er misschien zelfs finaal overheen hebben gekeken..!                                        De Zeeuwse Reinigingsdienst…zou dat misschien iets voor die Chinezen zijn? Een ware goudmijn! Of anders toch zeker de firma Sinke hier in Kruunehe, die toch niet voor niets al ‘het Gele Gevaar’ wordt genoemd? Trouwens, waarom nemen die Chinezen nou niet gewoon in één klap al die mosselbedrijven van Yese over? En de Oesterij?        Lèkker, man…sambal bij?

   Send article as PDF