Een samenleving…wat is dat precies?

Besturen, managen en ondernemen heeft vele facetten. Maar pas tijdens een crisis worden de ware skills beproefd. Dan wordt het kaf van het koren gescheiden. Waar gaat altijd de eerste prioriteit naar uit? Een goed gezagvoerder van een schip bijvoor-beeld hoeft zich dat nooit af te vragen. De bemanning…natúúrlijk!  De rest is secundair.

Bestuurders, managers en ondernemers in de zorg hebben ten tijde van de eerste heftige maanden van de Coronapandemie op hun tenen moeten staan. Nog niet zo langdurig als al hun ondergeschikte medewerkers weliswaar. Maar er moest toch het nodige bestuurd, gemanaged en ondernomen worden. Daar willen zij nu erg graag op aangesproken worden. De bonus lonkt…! Het waren heftige tijden, maar zij hebben het toch maar gefikst, lijkt nu een zelfgetrokken conclusie. Achteromkijkend is er natuurlijk wel ‘collateral damage’…wat bijkomende schade.                                                          Met stijgende schaamte las ik laatst een artikel in de PZC over mensen die werkzaam in de zorg waren en nu al bijna twee jaar thuis zitten met long-covid. Over de manier en omstandigheden waaronder zij besmet werden en de wijze waarop de zorgwerkgevers daarmee nu omgegaan. Een nogal stuitend verhaal!                                                          Een bedrijf, een instelling, een ziekenhuis, een werkgever heeft de dure wettelijke plicht om werknemers te laten werken in een veilige werkomgeving. Voorzien van voldoende beschermingsmiddelen. Bij twijfel moet er juist méér bescherming worden voorzien, eerder dan minder…‘Safety first!’. Daar is de eerste maanden van de pandemie op grote schaal in tekort geschoten. Met als gevolg tienduizenden besmette werknemers en vele duizenden doden in oversterfte onder de cliënten. Een nationaal schandaal!

Veel besmette werknemers kampen nu zo’n twee jaar later nog steeds met een scala aan ernstige gezondheidsklachten. Samengevat onder de verzamelnaam ‘Long-Covid’. Kunnen niet meer werken en nu, dus twee jaar later, dreigt ontslag. Behalve hun gezondheid, wordt nu ook hun financiële positie en status gesloopt. De Tweede Kamer werkt nog aan een verlenging met zes maanden van de ziekteperiode, maar dat kan nog wel even duren. Na die zes maanden komt de financiële opdonder nog net zo hard aan! ‘Ze hebben me weggegooid, zó voelt dat…’, vertelde een zorgmedewerkster in het artikel.                                                                                                                                Bij een meldpunt van de FNV hebben inmiddels zo’n 4.500 zorgverleners met Long-Covid zich gemeld. Het zullen er in werkelijkheid een veelvoud van zijn, want een groot deel van het zorgpersoneel is geen lid van een vakbond!                                                  Mijn eerste impulsieve reactie zou dan zijn om een roedel letselschadeadvocaten erop los te laten en een collectieve claim in te dienen tegen al die bestuurders, managers en ondernemers in de zorginstellingen en bedrijven. Het kan en mag toch niet zo zijn dat de volledige aansprakelijkheid van al die instellingen verpakt zou worden in hetgeen dat in de reguliere zorg- en arbeidswetgeving is geregeld? Hier is namelijk helemaal niets reguliers! Long-covid in de zorg zijn ernstige individuele bedrijfsongevallen, mede ten gevolge van grove nalatigheid van de kant van de werkgevers. Geen willekeurige chronische ziekte.

Rond 1990 hadden wij in ons havenbedrijf een ernstig bedrijfsongeval. Een deel van de lading viel vanuit de kraan in het ruim van een schip. Een van onze personeelsleden werd hierdoor getroffen en raakte zwaargewond. Een levenslange dwarslaesie…!      Wij hebben geen slimme advocaat opgetrommeld om te benadrukken dat nooit iemand onder draaibereiken van kranen mag komen, een basisregel in het havenwerk.            Verleenden wel onze volledige medewerking aan het onderzoek van de Havenarbeids-inspectie en werden als gevolg daarvan als bedrijf ook terecht aansprakelijk gesteld. Het slachtoffer is door onze verzekeraars gecompenseerd met een schadebedrag van meer dan zes cijfers, plus een volledige invaliditeitsaanpassing van zijn huis.                Wij vonden het toen, en nu nog steeds, verschrikkelijk wat er gebeurd was. Maar het slachtoffer en het bedrijf hebben elkaar naderhand altijd recht in de ogen kunnen kijken. Zó werkte onze samenleving dertig jaar geleden…nog.

De bestuurders, managers en ondernemers in de zorg zijn het juridisch, sociaal èn maatschappelijk aan hun zelfverklaarde hoogstaande status verplicht om ook hun verantwoordelijkheid te nemen en te erkennen. Het waren vrijwel allemaal bedrijfs-ongevallen die voorkomen hadden kunnen worden. Niet verschuilen achter advocaten, juridische terminologie of onwetendheid veinzen over de besmettelijkheid van het coronavirus. Elke bonafide rechter moet daar doorheen prikken!                                    Het zorgpersoneel is de laatste twee jaar door diepe dalen gegaan. Keihard gewerkt onder hele moeilijke omstandigheden, absurd veel menselijk leed moeten zien. Plus een parlement waar de leden als ratten de vergaderzaal uitrenden toen er gestemd moest worden over een verhoging van de salarissen in de zorg! De naklank van dat applaus dat wij hen destijds gaven toen zij ons en/of onze doodzieke familieleden er op de IC doorheen probeerden te slepen, begint steeds valser te klinken.                          Nog een paar van dit soort artikelen in de krant en wie wil er dan nog in de zorg werken? Wat is er in godsnaam met onze huidige samenleving aan de hand dat wij dit allemaal zomaar laten gebeuren?

   Send article as PDF