Witte rook…

De laatste jaren is het aanzicht van veel zeeschepen ingrijpend veranderd. Doet soms pijn aan je ogen, zeker voor zo’n ouwe nostalgisch sentimentele shiplover als ik.          De schoorsteen, toch van oudsher een beeldbepalend item van het scheepsprofiel, wordt verkracht door de aanbouw van enorme scrubbers. Rare volslagen uit de toon vallende staalconstructies die plompverloren tegen de originele schoorsteen worden aangeplakt. In vaktermen heet zoiets een ESCG, een Exhaust Gas Cleaning System. In normale mensentaal een uitlaatgassen-spoelsysteem. In 2015 voeren er nog maar zo’n 200 schepen met zo’n misvormde schoorsteen. Momenteel al bijna vijfduizend…

Sinds begin 2020 is het wettelijk toelaatbare zwavelgehalte van de stookolie verlaagd naar 0,5 procent. Was maximaal 3,5 procent, maar daar werd nogal eens stevig tegen gezondigd. Heb zelf ook nog op een aantal schepen gevaren die zogenaamde ‘zware olie’ stookten, HFO. Doordat die stroperige troep altijd verwarmd moest worden om een beetje behoorlijke viscositeit te hebben, stonk het hele schip voortdurend naar die gore walm van stookolie. Had dus persoonlijk liever ‘schone’ gasolie.                                      Dat er in de uitlaatgassen van HFO erg veel rotzooi zit, hoef je de  bewoners van de Vlissingse boulevard en op Kruse Veer in elk geval niet meer uit te leggen. Wat daar neerslaat, is beslist geen flauwe kul. Helderwit geschilderde kozijnen worden binnen de kortste tijd spontaan lichtbruin. Goede zaak daarom al die scrubbers en dus maar niet teveel zeuren over de esthetica van scheepsschoorstenen? Helaas, ook weer niet…was het maar zo simpel!                                                                                                Zo’n scrubber op een groot schip is een miljoeneninvestering. Maar die wordt door de reders echt niet gedaan omdat zij ineens zo milieubewust zijn geworden. Staat wel in hun glossy brochures, maar da’s gewoon onzin. Zo’n investering is puur economisch. Met een scrubber kan een schip toch met de goedkopere hoogzwavelige stookolie blijven varen. Goedkoper betekent vuiler. Het prijsverschil tussen hoogzwavelige (HFO) stookolie en de veel duurdere laagzwavelige (VFSFO) stookolie kan oplopen tot hon-derden dollars per ton. Beetje uit de kluiten gewassen containerschip verstookt zo’n 250 ton stookolie per dag. De grootste dieselmotoren op de megaschepen zitten al over de 300 ton per dag. Het gebruik van de vuile hoogzwavelige stookolie kan dus zomaar voordelen tot wel $ 60.000,- per etmaal opleveren. Op een reisje van het Verre Oosten naar Europa kan dat voordeel oplopen naar $ 1.700.000,- per trip. Afhankelijk van de schommelende olieprijzen. Dus zo’n scrubbertje verdient zich heus wel snel terug met de tegenwoordige hoge olieprijs. Het doel is natuurlijk vooral het voorkomen van zure regen en wereldwijd honderdduizenden doden vanwege luchtwegklachten. Althans zo staat te lezen in een artikel in Techniek & Wetenschap van juni 2021. En het levert daarbij hele fraaie witte rook op uit de schoorstenen. Elke dag worden er hier op de Westerschelde wel tig nieuwe pausen gekozen…‘habemus papam’.

De meeste scrubbers werken volgens het ‘open loop’ principe. Het vervuilde spoelwater waarmee de uitlaatgassen worden gereinigd, wordt meteen overboord gepompt. Dus de rotzooi komt nu niet meer in de atmosfeer, wel in het oppervlaktewater… Dit levert weer een heftige wetenschappelijke polimieken op om te bepalen wat er nu zo goed en wat er toch hartstikke slecht is aan scrubbergebruik. De wetenschappers vliegen elkaar, afhankelijk door welke instantie of bedrijfstak hun onderzoek wordt gesponsord, danig in de haren. Wereldwijd is ongeveer vijf procent van de schepen uitgerust met scrub-bers. Dat percentage stagneert enigszins in afwachting van het verdere verloop van de discussie en nog meer van wat de olieprijzen doen. Met name het prijsverschil tussen HFO en VLSFO stookolie.                                                                                                  Feit is wel dat, ondanks dat de meningen nog verschillen, het scrubbergebruik zelfs onder druk staat. In België en Duitsland is het scrubbergebruik al verboden. In de Oostzee en op de Canadese Grote Meren, ooit fervente voorstanders van scrubbers, wordt een verbod overwogen. De vervuiling van stilstaand oppervlaktewater is groter dan op open water dat aan getijbeweging onderhevig is. Daarom is in de Antwerpse haven achter de sluizen het scrubbergebruik uit den boze. In NL kijkt men, zoals gewoonlijk, de kat nog even uit de boom.                                                                          Er bestaan ook ‘closed loop’ scrubbersystemen, maar die zijn nog gecompliceerder en voorlopig economisch nog moeilijk rond te rekenen. In de scheepvaart gaat de kost voorlopig altijd voor de groene baat uit. ‘Closed loop’ scrubbers worden hoofdzakenlijk op grote cruiseschepen gebruikt. Grote donkere smerige strepen is ook geen gezicht voor de romantisch in het kielzog starende passagiers.

Voor mij lijken die scrubbertoestanden een van de vele voorbeelden hoe wij op een gigantische manier in de knoop zijn geraakt met alles wat goed/slecht is voor het milieu, de kwaliteit van onze eigen leefomgeving. De vervuilingen stapelen zich op en er zijn maar weinig goede oplossingen meer. Althans geen oplossingen die ook nog passen in onze bekrompen filosofie van economisch winstbejag.                                                      Op het Sint Pietersplein wordt de witte rook uit dat puupje op het Vaticaandak elke keer met groot gejuich ontvangen. In Kruunehe zijn wij om diverse redenen toch wat minder enthousiast.

   Send article as PDF   

2 gedachten over “Witte rook…

  1. Het is inderdaad geen gezicht en zonde van al die mooie schepen.
    Weer een heel goed gedokumenteerd artikel van een maritiem specialist !

  2. Zelfs oude reefers krijgen een scrubber aangemeten……..
    Pacific Reefer ligt in dock voor een scrubber en Atlantic Reefer gaat volgende week.

Reacties zijn gesloten.